Hoeveel getuigen mag je hebben op je bruiloft?

Voor een burgerlijk huwelijk in Nederland heb je wettelijk minimaal 2 en maximaal 4 meerderjarige getuigen nodig die een geldig legitimatiebewijs hebben¹. Deze getuigen tekenen het trouwboekje en maken de huwelijksvoltrekking juridisch geldig. Naast deze officiële getuigen kun je onbeperkt ceremoniële getuigen zoals bruidsmeisjes en bruidsjonkers uitnodigen, die geen wettelijke rol hebben maar je dag wel extra bijzonder maken. De keuze voor 2, 3 of 4 getuigen heeft invloed op de praktische organisatie en emotionele dynamiek van je trouwdag.

Wettelijke regels in Nederland

Het Nederlandse huwelijksrecht stelt duidelijke eisen aan het aantal en de kwalificaties van getuigen. Deze regels zijn vastgelegd in Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en gelden voor alle burgerlijke huwelijken¹.

Getuigen moeten het trouwboekje ondertekenen direct na de huwelijksvoltrekking door de ambtenaar van burgerlijke stand². Deze handtekening bevestigt dat zij getuige zijn geweest van de huwelijksbelofte en de instemming van beide partners. Zonder minimaal 2 getuigen kan een huwelijk niet wettelijk worden voltrokken in Nederland.

De gemeente controleert bij het indienen van je trouwplannen of je getuigen aan de eisen voldoen. Je moet hun volledige namen, geboortedata en woonplaatsen opgeven, meestal 2 tot 4 weken voor de ceremonie³. Wijzigingen zijn tot de dag zelf mogelijk, maar informeer de ambtenaar tijdig om verwarring te voorkomen.

Verdeling: 2, 3 of 4 getuigen

De keuze tussen 2, 3 of 4 getuigen beïnvloedt de dynamiek van je ceremonie en de praktische organisatie. Elk aantal heeft specifieke voor- en nadelen die je moet afwegen tegen je persoonlijke situatie.

Volgens onderzoek kiest 47% van Nederlandse stellen voor 4 getuigen, 31% voor 2 getuigen en 22% voor 3 getuigen⁴. De trend richting 4 getuigen komt vooral door de wens om zowel familie als vrienden te betrekken zonder moeilijke keuzes te hoeven maken.

Je hoeft de getuigen niet gelijk te verdelen tussen beide partners. Een verdeling van 3-1 of 2-2 is beide juridisch toegestaan. Veel stellen kiezen voor symmetrie (2-2) vanwege de esthetiek bij de ceremonie en op trouwfoto's, maar dit is geen vereiste. Bespreek vooraf wat voor jullie beiden het belangrijkst is: emotionele betekenis of visuele balans.

De kosten voor getuigen variëren van €75 tot €250 per persoon, afhankelijk van hun outfit, vervoer en eventuele cadeaus die je geeft⁵. Bij 4 getuigen loop je dus sneller tegen hogere kosten aan voor corsages, bruidsmeisjesjurken of maatpakken voor de jonkers.

Ceremoniële getuigen

Naast de wettelijke getuigen kun je onbeperkt ceremoniële getuigen aanstellen die geen juridische rol hebben maar wel bijdragen aan de sfeer en organisatie van je bruiloft. Deze rollen zijn puur symbolisch en komen vooral voor bij religieuze ceremonies of grotere bruiloften.

Bruidsmeisjes (meestal 2-6 personen) lopen vóór de bruid naar het altaar of ceremoniepodium, dragen bloemen en helpen met de sleep van de jurk. Hun gemiddelde leeftijd is 18-35 jaar, hoewel kinderen ook deze rol kunnen vervullen⁶. Ze dragen vaak matching jurken in de themakleur van de bruiloft, wat €150-€400 per jurk kost.

Bruidsjonkers (evenveel als bruidsmeisjes voor symmetrie) begeleiden de bruidsmeisjes en assisteren bij praktische taken zoals het verplaatsen van decoratie of het coördineren van gasten. Zij dragen meestal een pak in dezelfde stijl als de bruidegom, soms met een afwijkende stropdas of pochet. De investering ligt tussen €200-€500 per outfit.

Ringdrager (1 kind, meestal 4-10 jaar) draagt de trouwringen op een kussen naar het altaar tijdens de ceremonie. Dit is een populaire rol voor neefjes of nichtjes die te jong zijn voor andere taken maar wel betrokken willen worden. Het kussen kost €15-€40 en kan later als aandenken worden bewaard.

Bloemenkinderen (1-4 kinderen) strooien bloemblaadjes over het gangpad vlak voor de bruid binnenkomt. Ze zijn meestal tussen de 3 en 8 jaar oud. Let op: niet alle gemeentehuizen staan bloemblaadjes toe vanwege valgevaar, dus check dit vooraf³. Gedroogde rozenblaadjes kosten €8-€25 per zak.

Deze ceremoniële getuigen hoeven geen ID te tonen en tekenen niets. Hun aanwezigheid is vrijblijvend, maar vergroot wel de visuele impact van je ceremonie en geeft meer mensen een actieve rol.

Taken van getuigen op de trouwdag

Getuigen hebben zowel formele als informele verantwoordelijkheden die variëren van administratieve taken tot emotionele ondersteuning. Hun rol begint vaak al vóór de ceremonie en loopt door tot na de receptie.

Voor de ceremonie (1-3 uur van tevoren) helpen getuigen met laatste voorbereidingen. Ze controleren of het bruidspaar volledig gekleed is, assisteren met corsages en boeketten, en verzamelen belangrijke spullen zoals ringen, trouwboekje en identiteitsbewijzen. Bij veel bruiloften regelt minstens één getuige ook het vervoer naar het gemeentehuis of de kerk⁴.

Tijdens de ceremonie staan de getuigen naast of achter het bruidspaar, afhankelijk van de opstelling in het gemeentehuis. Hun belangrijkste taak is het ondertekenen van het trouwboekje direct na de ambtenaar en het bruidspaar. Deze handtekening moet leesbaar zijn en overeenkomen met het ID-bewijs. De ambtenaar controleert dit ter plekke. Sommige getuigen lezen ook een tekst voor of overhandigen de ringen aan het bruidspaar.

Na de ceremonie begeleiden getuigen het bruidspaar naar de felicitatierij en zorgen dat alles volgens planning verloopt. Ze verzamelen cadeaus, coördineren groepsfoto's en geven signaal wanneer het tijd is om te vertrekken naar de receptielocatie. Bij veel bruiloften houdt minstens één getuige ook een speech tijdens het diner⁵.

Meer gedetailleerde informatie over specifieke verantwoordelijkheden vind je in ons uitgebreide artikel over wat een getuige doet. Daar lees je ook over minder bekende taken zoals het regelen van verrassingen en het assisteren bij noodgevallen.

Getuige kiezen: tips en overwegingen

Het kiezen van getuigen is één van de meest emotioneel geladen beslissingen tijdens de bruiloftsplanning. Bij veel stellen leidt dit tot stress omdat ze bang zijn vrienden of familie te kwetsen door hen niet te vragen.

Belangrijkste criteria voor het kiezen van een goede getuige zijn betrouwbaarheid (arriveert op tijd, vergeet niets), organisatievermogen (kan praktische taken aan) en emotionele steun (kalmeert je bij stress). De meeste stellen kiezen hun getuigen op basis van de langste vriendschap, terwijl een kleinere groep kiest voor degene die het meest praktisch is⁶.

Moeilijke keuzes tussen vrienden kun je oplossen door transparant te zijn over je overwegingen. Leg uit dat het aantal wettelijk beperkt is tot 4 personen en dat je anderen andere belangrijke rollen geeft, zoals ceremoniemeester, speechgever of verantwoordelijke voor het gastenboek. Sommige stellen kiezen ervoor om helemaal geen vrienden te vragen en alleen familieleden als getuige te nemen om precies deze gevoelige situatie te vermijden.

Familieleden als getuige is een populaire keuze: meer dan de helft van de Nederlandse stellen heeft minimaal één ouder, broer of zus als getuige⁴. Dit combineert emotionele waarde met praktische zekerheid, omdat familie meestal zeer betrokken is bij de voorbereidingen. Let wel op mogelijke familiedynamiek: als je één broer of zus vraagt, verwachten anderen dit misschien ook.

Praktische overwegingen spelen ook een rol. Woont je beste vriend in het buitenland? Heeft je zus jonge kinderen die veel aandacht vragen? Kan je collega wel vrijaf krijgen? Deze factoren hoef je niet als doorslaggevend te beschouwen, maar ze kunnen je keuze beïnvloeden als je tussen twee kandidaten twijfelt. Bespreek vooraf of potentiële getuigen daadwerkelijk aanwezig kunnen zijn op je trouwdatum.

Voor uitgebreide tips en emotionele overwegingen lees je ons volledige artikel over hoe je een getuige kiest, inclusief voorbeeldgesprekken en wat te doen bij afwijzingen.

Buitenlandse getuigen

Buitenlandse vrienden of familieleden kunnen zonder extra formaliteiten getuige zijn bij je bruiloft in Nederland. De gemeente stelt alleen één eis: een geldig legitimatiebewijs dat tijdens de ceremonie wordt gecontroleerd.

Toegestane documenten voor buitenlanders zijn een paspoort (alle landen), Europees identiteitsbewijs (EU/EER-landen) of in uitzonderlijke gevallen een rijbewijs met foto (alleen bij vergeten paspoort, ter beoordeling van de ambtenaar)². Het document moet geldig zijn op de trouwdatum zelf. Verlopen legitimatie wordt geweigerd en dan moet je een vervangende getuige zoeken.

Geen apostille of legalisatie is nodig voor getuigen, ook niet bij niet-EU burgers. Dit is een veelvoorkomende misvatting die voortkomt uit verwarring met de vereisten voor het bruidspaar zelf. Als getuige hoef je alleen fysiek aanwezig te zijn met je ID. De gemeente registreert je nationaliteit, geboorteplaats en woonplaats in het trouwboekje, maar vraagt geen aanvullende bewijsstukken.

Taalbarrière kan een aandachtspunt zijn. De ceremonie verloopt in het Nederlands en de getuige moet begrijpen wat er gebeurt en waar hij of zij voor tekent. Bij getuigen die geen Nederlands spreken, biedt de gemeente soms een korte Engelse toelichting, maar dit is niet gegarandeerd. Je kunt ook zelf een tolk meenemen die uitlegt wat de ambtenaar zegt. Dit kost meestal €75-€150 per uur³.

Praktische tip: stuur je buitenlandse getuige een week van tevoren een reminder om het paspoort mee te nemen. Veel internationale gasten denken binnen de EU geen ID nodig te hebben, maar voor ondertekening van officiële documenten is dit wel verplicht.

Verschil Nederland en België

Hoewel Nederland en België buurlanden zijn met vergelijkbare huwelijkswetgeving, verschillen de regels voor getuigen aanzienlijk. Deze verschillen zijn belangrijk als je een grensoverschrijdend koppel bent of gasten uitnodigt uit beide landen.

In België kun je maximaal 6 getuigen aanstellen, wat meer ruimte geeft om zowel familie als vrienden te betrekken zonder moeilijke keuzes⁷. Dit verklaart waarom Belgische bruiloften gemiddeld meer getuigen hebben dan Nederlandse. De extra getuigen staan vaak aan beide kanten van het bruidspaar tijdens de ceremonie, wat een voller podium creëert.

Voorbereidingsgesprek met getuigen is in sommige Belgische gemeenten verplicht. Daar moeten getuigen enkele weken voor de trouwdatum meekomen naar het gemeentehuis om hun identiteit te laten registreren en uitleg te krijgen over hun rol⁷. In Nederland is dit niet vereist; je geeft alleen de gegevens van je getuigen door via het trouwformulier.

Wijzigingstermijn verschilt ook: in Nederland kun je getuigen tot het laatste moment vervangen door simpelweg de ambtenaar te informeren, terwijl sommige Belgische gemeenten wijzigingen tot 14 dagen van tevoren willen weten voor administratieve verwerking. Check altijd de specifieke regels van je gemeente, want deze kunnen lokaal afwijken.

Voor Nederlands-Belgische koppels die in Nederland trouwen: Belgische getuigen kunnen gewoon deelnemen met hun Belgische identiteitskaart. Voor koppels die in België trouwen: Nederlandse getuigen hebben hun paspoort of identiteitsbewijs nodig, en mogelijk moet je ze aanmelden voor het verplichte voorbereidingsgesprek.

Wat als een getuige afzegt?

Een getuige die last-minute afzegt door ziekte, noodgevallen of onverwachte omstandigheden is stressvol maar op te lossen. De wet vereist alleen dat je minimaal 2 getuigen hebt tijdens de ceremonie zelf.

Tijdig afzeggen (meer dan 1 week van tevoren) geeft je ruimte om een vervanger te zoeken en de gemeente te informeren. Bel de afdeling Burgerzaken en geef de nieuwe gegevens door: volledige naam, geboortedatum, geboorteplaats en adres van de vervangende getuige. De meeste gemeenten verwerken dit zonder extra kosten binnen 2-3 werkdagen³.

Last-minute afzeggen (minder dan 48 uur van tevoren) vereist snellere actie. Bel direct met de ambtenaar die je ceremonie gaat voltrekken of met de centrale telefoon van het gemeentehuis. Leg de situatie uit en vraag of je een vervangende getuige kunt meenemen op de trouwdag zelf. Bij de meeste gemeenten is dit mogelijk als de vervanging een geldig ID heeft en meerderjarig is².

Noodoplossing op de trouwdag: als een getuige op het laatste moment niet komt opdagen en je hebt geen vervanger, kunnen sommige gemeentehuizen een ambtenaar of aanwezig gemeentepersoneel vragen om als noodgetuige te fungeren. Dit is geen officiële service maar gebeurt soms uit coulance. Beter is om een reservelijst te hebben van mensen die bereid zijn om in te springen, zoals andere familieleden die toch al aanwezig zijn bij de ceremonie.

Van 4 naar 3 getuigen hoeft geen probleem te zijn. Als één van je 4 getuigen afzegt en je vindt geen vervanger, kun je gewoon met 3 getuigen trouwen. Informeer de ambtenaar hierover, maar er is geen nieuwe aanvraag nodig. Het trouwboekje heeft ruimte voor 4 handtekeningen en als er maar 3 gebruikt worden, blijft één vak leeg.

Getuigen dragen passende kleding — vaak iets mooier dan andere gasten.

Bronnen en referenties