Een dresscode op een bruiloft bestaat uit vijf niveaus: casual, smart casual, cocktail, formal en black tie. In Nederland is smart casual de populairste keuze met 45% van alle bruiloften, gevolgd door cocktail (30%), formal (15%), casual (5%) en black tie (5%)1. Als er geen dresscode op de uitnodiging staat, is smart casual de veiligste keuze: nette kleding zonder overdreven formaliteit. De dresscode bepaalt welke stoffen, schoenen en accessoires gepast zijn, en verschilt per locatietype, tijdstip en seizoen.
Wat is een dresscode op een bruiloft?
Een dresscode is een kledingrichtlijn die aangeeft hoe formeel gasten zich moeten kleden tijdens de ceremonie en het feest. Het bruidspaar bepaalt de dresscode op basis van de locatie, het tijdstip en de gewenste sfeer. In Nederland vermeldt ongeveer 30% van de bruidsparen een expliciete dresscode op hun uitnodiging, terwijl de overige 70% verwacht dat gasten de dresscode afleiden uit de context2.
De populariteit van dresscodes is de afgelopen jaren toegenomen door sociale media zoals Pinterest en Instagram, waar bruidsparen inspiratie opdoen voor hun styling. In Vlaanderen vermeldt 45% van de bruidsparen een expliciete dresscode, wat aangeeft dat het gebruik daar gangbaarder is dan in Nederland3.
De vijf dresscodes: van casual tot black tie
Casual
Casual betekent nette vrijetijdskleding zonder formele elementen zoals pakken of cocktailjurken. Deze dresscode komt voor bij ongeveer 5% van de Nederlandse bruiloften en is gekoppeld aan buitenlocaties zoals tuinfeesten, strandbruiloften of festivals1.
Voor vrouwen: Een zomerjurk in vrolijke kleuren, een midi-rok met een mooie blouse, of een jumpsuit in luchtige stof. Kies stoffen zoals katoen, linnen of viscose. Draag sandalen, espadrilles of nette canvas sneakers. Vermijd sportkleding, stretch jeans of teenslippers.
Voor mannen: Een chino of katoenen broek in beige, grijs of marineblauw met een overhemd (korte mouw mag). Een lichte blazer mag maar is niet nodig. Kies instappers of loafers. Geen stropdas, geen pak.
Seizoensverschil: In de winter verschuif je naar een nette trui over een overhemdkraag of een casual colbert.
Veelgemaakte fout: Gasten interpreteren "casual" als alledaagse kleding en verschijnen in spijkerbroeken of gymschoenen. Casual betekent in bruiloftcontext altijd nét en verzorgd.
Smart casual
Smart casual is de populairste dresscode in Nederland met 45% van alle bruiloften en geldt als ongeschreven standaard wanneer geen dresscode vermeld staat1. Het betekent nette, stijlvolle kleding zonder de formaliteit van een volledig pak of avondjurk.
Voor vrouwen: Een midi-jurk of maxi-jurk in elegante stof zoals viscose, crêpe of zacht satijn. Een broekpak in mooie stof is een alternatief. Kies pumps met middelhoge hak, elegante sandalen of nette ballerina's. Accessoires blijven subtiel. Vermijd te veel glitter of uitgesproken avondkleding.
Voor mannen: Een pantalon in grijs, marineblauw of beige met overhemd en eventueel blazer. Geen stropdas tenzij je extra chic wilt zijn. Kies nette leren schoenen zoals derby's of loafers. Vermijd sportieve sneakers of polo's.
Seizoensverschil: Zomer: lichtere kleuren en stoffen zonder voering. Winter: donkerder tinten (antraciet, bordeaux) en stoffen met meer structuur.
Veelgemaakte fout: Mannen laten de blazer thuis en verschijnen in alleen overhemd en pantalon. Neem altijd een blazer mee, ook al draag je die alleen tijdens de ceremonie.
Cocktail
Cocktail dresscode betekent feestelijke, elegante kleding tot knie- of kuitlengte en komt voor bij 30% van de Nederlandse bruiloften1. Deze dresscode past bij avondrecepties, hotels en trendy locaties. Het verschil met smart casual zit in de stoffen (edeler), schoenen (hogere hak) en accessoires (meer statement).
Voor vrouwen: Een cocktailjurk tot de knie in luxe stoffen zoals zijde, satijn, chiffon of kant. Kleuren mogen opvallend zijn: diepblauw, robijnrood, smaragd. Draag pumps met hoge hak of elegante sandalen. Accessoires met meer glans: clutch, statement oorbellen. Vermijd jurken tot op de grond (dat is formal) en vermijd kleuren die niet mogen.
Voor mannen: Een donker pak (marineblauw, antraciet of zwart) met overhemd. De stropdas is optioneel maar wordt gewaardeerd. Een pochet voegt een feestelijk accent toe. Vermijd lichte pakken tenzij het een zomerbruiloft overdag betreft.
Seizoensverschil: Zomer: luchtigere cocktailjurken in chiffon, pak zonder stropdas. Winter: fluwelen cocktailjurken en wollen pakken met pochet.
Veelgemaakte fout: Vrouwen kiezen een lange avondjurk tot op de grond, wat te formeel is. Cocktail betekent specifiek kort tot halverwege de kuit.
Formal / Semi-formal
Formal dresscode betekent volledige avondkleding en komt voor bij 15% van de Nederlandse bruiloften1. Deze dresscode past bij kastelen, landgoederen en avondceremoniën. Het is één niveau onder black tie: stropdas verplicht voor mannen, lange jurk of chique cocktail voor vrouwen.
Voor vrouwen: Een avondjurk tot op de grond of kuit in zijde, satijn, fluweel of tule. Kleuren mogen gedurfd zijn maar blijven elegant: bordeaux, smaragd, nachtblauw, champagne. Draag pumps met hoge hak. Accessoires zijn gelikt: clutch in satijn, elegante sieraden.
Voor mannen: Een donker pak (zwart, marineblauw of antraciet) met wit overhemd en stropdas of vlinderstrik. De stropdas is bij formal verplicht, in tegenstelling tot cocktail waar deze optioneel is. Kies gepoetste oxford's in zwart. Manchetknopen maken het geheel af.
Seizoensverschil: Zomer: lichtere avondjurken in chiffon. Winter: fluwelen jurken en driedelige wollen pakken.
Veelgemaakte fout: Mannen laten de stropdas weg. Bij formal is de das verplicht, dat onderscheidt het van cocktail.
Black tie
Black tie is de meest formele dresscode en komt voor bij ongeveer 5% van de Nederlandse bruiloften2. Het betekent smoking voor mannen en avondjurk voor vrouwen. In Nederland is black tie zeldzamer dan in Vlaanderen of het Verenigd Koninkrijk. Vraag je af of je zwart mag dragen? Bij black tie mag het absoluut.
Voor vrouwen: Een lange avondjurk tot op de grond in zijde, satijn, fluweel of kant. Kleuren blijven elegant: zwart, bordeaux, smaragd, goud, nachtblauw. Accessoires zijn luxe: clutch in satijn, parelen- of diamantsieraden.
Voor mannen: Een smoking (tuxedo) met wit smokingoverhemd, zwarte vlinderstrik en gepoetste lakschoenen. Smokings huren kost in Nederland tussen de 75 en 150 euro voor een weekend2.
Black tie optional: Deze variant geeft gasten de keuze tussen smoking of donker formeel pak met stropdas. Vrouwen kiezen tussen avondjurk of zeer elegante cocktailjurk.
Veelgemaakte fout: Mannen verschijnen in een zwart pak met stropdas in plaats van een smoking. Een pak is geen black tie, ook al is het zwart.
Vergelijkingstabel per dresscode
| Dresscode | Vrouw | Man | Stoffen | Schoenen | Locatietype | NL % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Casual | Zomerjurk, rok + blouse | Chino + overhemd | Katoen, linnen | Sandalen, loafers | Tuin, strand | 5% |
| Smart casual | Midi-jurk, broekpak | Pantalon + blazer (geen das) | Viscose, crêpe | Pumps 5-7cm, derby's | Restaurant, landhuis | 45% |
| Cocktail | Cocktailjurk tot knie | Donker pak (das optioneel) | Zijde, chiffon, kant | Pumps 7-10cm, oxford's | Hotel, stadslocatie | 30% |
| Formal | Avondjurk (lang/kuit) | Donker pak + das (verplicht) | Zijde, satijn, fluweel | Pumps 8-12cm, oxford's | Kasteel, landgoed | 15% |
| Black tie | Avondjurk tot grond | Smoking + vlinderstrik | Zijde, satijn, fluweel | Hoge hakken, lakschoenen | Paleis, vijfsterrenhotel | 5% |
Geen dresscode op de uitnodiging? Zo bepaal je wat gepast is
Als er geen dresscode op de uitnodiging staat, leid je de gepaste kleding af uit de locatie en het tijdstip2. Een kasteel of vijfsterrenhotel suggereert cocktail of formal, terwijl een restaurant of tuin smart casual aangeeft. Avondbruiloften (na 18:00) zijn formeler dan middagvieringen.
| Locatie | Middag | Avond |
|---|---|---|
| Kasteel / Hotel | Cocktail | Formal |
| Restaurant / Landhuis | Smart casual | Cocktail |
| Tuin / Boerderij | Smart casual | Smart casual |
| Strand / Buiten | Casual | Smart casual |
Praktische tip: Neem altijd een extra kledingstuk mee waarmee je het formaliteitsniveau kunt aanpassen. Mannen: stropdas en pochette in de auto. Vrouwen: hogere hakken en een chiquere clutch. Zo kun je ter plekke bijsturen als andere gasten formeler gekleed zijn. Bekijk ook de algemene gids wat draag je naar een bruiloft voor meer tips.
Dresscode per seizoen
De dresscode blijft per seizoen gelijk, maar de uitvoering verandert door stoffen, kleuren en accessoires aan te passen aan de temperatuur4.
Zomer: Lichte stoffen zoals linnen, chiffon en onlined zijde. Kleuren mogen pastel, koraal of lichtblauw zijn. Mouwen mogen kort bij casual en smart casual.
Winter: Donkere tinten zoals bordeaux, smaragd en antraciet. Stoffen met warmte: wol, fluweel, satijn met voering. Stola's en bolero's zijn passend als accessoire.
Lente/Herfst: Overgangskleuren zoals terracotta, mosgroen en paars. Stoffen met medium gewicht. De meest veelzijdige seizoenen met gemiddeld 12-18 graden4.
| Seizoen | Casual | Smart casual | Cocktail | Formal/Black tie |
|---|---|---|---|---|
| Zomer | Linnen, katoen | Viscose, onlined blazer | Chiffon, zijde | Lichte satijn, tule |
| Winter | Wol, corduroy | Crêpe, wollen blazer | Fluweel, kant | Fluweel, satijn met voering |
| Lente/Herfst | Katoen, viscose | Crêpe, gabardine | Zijde, crêpe | Satijn, tule |
Veelgemaakte fouten per dresscode
| Dresscode | Fout | Waarom fout | Oplossing |
|---|---|---|---|
| Casual | Jeans en sneakers | Casual = nét, niet alledaags | Chino, nette schoenen |
| Smart casual | Man zonder blazer | Mist het 'smart' element | Blazer meenemen |
| Smart casual | Vrouw in mini-jurk | Te casual voor bruiloft | Midi-jurk (tot knie of kuit) |
| Cocktail | Lange jurk tot grond | Te formeel voor cocktail | Jurk tot knie of net eronder |
| Cocktail | Man zonder das | Das wordt verwacht | Das meenemen, dragen bij ceremonie |
| Formal | Man zonder stropdas | Das is verplicht bij formal | Altijd das of vlinderstrik |
| Black tie | Zwart pak ipv smoking | Black tie vereist smoking | Smoking huren (75-150 euro) |
| Black tie | Vrouw in cocktailjurk | Te kort voor black tie | Avondjurk tot op de grond |
Dresscode bij multiculturele bruiloften
Bij multiculturele bruiloften combineren koppels vaak verschillende tradities en dresscodes. Een Turkse bruiloft kan bijvoorbeeld cocktail dresscode hebben tijdens de Nederlandse ceremonie en traditionele kleding tijdens de henna-avond. Het is gebruikelijk dat het bruidspaar twee dresscodes aangeeft.
Bij Marokkaanse, Surinaamse of Hindoestaanse bruiloften is het gangbaar dat gasten traditionele kleding dragen zoals een kaftan of sari. Als gast zonder culturele band mag je ook een cocktail of formal outfit dragen, maar respecteer altijd religieuze voorschriften zoals bedekte schouders in een moskee of kerk.
Nederland vs. Vlaanderen: dresscode verschillen
Nederlandse bruiloften zijn gemiddeld minder formeel dan Vlaamse3. In Vlaanderen vermelden bruidsparen vaker een expliciete dresscode (45% vs. 30%) en kiezen ze gemiddeld één niveau formeler. Een Nederlandse smart casual bruiloft zou in Vlaanderen cocktail zijn.
Stropdassen: In Vlaanderen is een stropdas bij cocktail standaard en verwacht, terwijl dit in Nederland optioneel is. Nederlandse mannen kiezen vaker voor een pak zonder das.
Black tie: Black tie bruiloften komen vaker voor in Vlaanderen (15%) dan in Nederland (5%)3. Vlaamse bruidsparen hechten meer waarde aan traditie en formaliteit.
Als Nederlander op een Vlaamse bruiloft: Kies altijd het formelere niveau en neem een stropdas mee. Als Vlaming op een Nederlandse bruiloft mag je het iets ontspannen interpreteren.
Bronnen en referenties
Footnotes
-
ThePerfectWedding.nl, Trendrapport Nederlandse Bruiloften 2025, 2025. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5
-
Trouwen.nl, Dresscode Onderzoek: Wat Draagt Nederland naar een Bruiloft, 2024. ↩ ↩2 ↩3 ↩4
-
Wedding Industry Research Benelux, Vergelijkend Onderzoek Huwelijkstrends NL-BE, 2024. ↩ ↩2 ↩3
-
KNMI, Klimaatdata Nederland: Gemiddelde Temperaturen per Seizoen, 2024. ↩ ↩2