De Bruiloft te Kana is een Nederlandse uitdrukking voor een overdadig, uitbundig feest met overvloedige gastvrijheid. De uitdrukking komt uit het Bijbelverhaal in Johannes 2:1-12, waar Jezus zijn eerste wonder verrichtte door water in wijn te veranderen tijdens een bruiloft in het Galilese dorp Kana1. Wanneer iemand zegt "het was een ware Bruiloft te Kana", bedoelt men dat het feest ruim voorzien was van eten, drinken en entertainment — niemand kwam iets tekort. De uitdrukking wordt vooral gebruikt bij bruiloften, jubilea en recepties waar de gastheer uitzonderlijk genereus is geweest.
Het Bijbelverhaal: Johannes 2:1-12
Het verhaal staat in het Evangelie volgens Johannes, hoofdstuk 2. Het is het eerste "teken" (Grieks: sèmeion) dat Jezus verrichtte, waarmee hij zijn goddelijke macht openbaarde aan zijn leerlingen1.
Er is een bruiloft in Kana, een dorp in Galilea (waarschijnlijk het huidige Kafr Kanna, 7 km ten noordoosten van Nazareth). Jezus is samen met zijn moeder Maria en zijn leerlingen als gast uitgenodigd. Tijdens het feest raakt de wijn op — een grote schande in de toenmalige cultuur waar gastvrijheid centraal stond. Maria merkt het op en zegt tegen Jezus: "Ze hebben geen wijn meer."
Jezus instrueert de dienaren om zes grote stenen kruiken (elk 80-120 liter, normaal gebruikt voor reinigingsrituelen) te vullen met water. Als de ceremoniemeester (Grieks: architriklinos) het proeft, blijkt het uitstekende wijn — beter dan wat eerder was geschonken. Verbaasd zegt hij tegen de bruidegom: "Iedereen zet eerst de goede wijn op; maar u hebt de goede wijn tot nu toe bewaard."
De hoeveelheid is indrukwekkend: 480-720 liter uitstekende wijn, genoeg voor een feest dat meerdere dagen kon duren2.
| Personage | Rol | Betekenis |
|---|---|---|
| Jezus | Verricht het wonder | Openbaring goddelijke macht |
| Maria | Wijst op het probleem | Bemiddelaarsfiguur |
| Bruidegom en bruid | Gastgevers | Symbool van vreugde en nieuw verbond |
| Ceremoniemeester | Proeft de wijn onwetend | Vertegenwoordigt de wereld die Gods werk niet herkent |
| Dienaren | Vullen kruiken met water | Getuigen van het wonder |
De betekenis van 'Een Bruiloft te Kana'
In het moderne Nederlands staat "een Bruiloft te Kana" synoniem voor een feest met overdadige overvloed2. Het is een compliment aan de organisatoren: alles was perfect geregeld en ruim aanwezig. De uitdrukking past goed in bruiloftsspeeches en toasts.
In dagelijks taalgebruik hoor je de uitdrukking vooral bij formele gelegenheden: bruiloften, jubilea, diplomatieke recepties of galadîners. Een typisch gebruik: "Dit huwelijksfeest is werkelijk een Bruiloft te Kana — het bruidspaar heeft aan elk detail gedacht." Soms kan het licht ironisch worden gebruikt als iemand vindt dat een feest té overdadig is, maar dit is zeldzaam. In de Nederlandse cultuur, waar bescheidenheid een belangrijke waarde is (doe maar gewoon), kan extreme overdaad met gemengde gevoelens worden bekeken. Maar bij bruiloften en bijzondere gelegenheden wordt royaliteit juist gewaardeerd.
| Uitdrukking | Betekenis | Connotatie |
|---|---|---|
| Een Bruiloft te Kana | Overdadig feest, grenzeloze gastvrijheid | Zeer positief |
| Land van melk en honing | Plaats van welvaart en overvloed | Positief, bijbels |
| Hoorn des overvloeds | Onuitputtelijke rijkdom | Positief, mythologisch |
| Uit de kunst | Overdadig, uitbundig | Neutraal tot licht negatief |
De Bruiloft te Kana in kunst en cultuur
Het verhaal heeft eeuwenlang kunstenaars geïnspireerd. Het meest iconische schilderij is van Paolo Veronese (1563, Louvre): met 6,77 bij 9,94 meter een van de grootste doeken in het museum, met meer dan 130 figuren in Renaissance-kleding3. Het werd besteld voor het klooster San Giorgio Maggiore in Venetië en door Napoleon in 1797 naar Parijs overgebracht.
Andere belangrijke kunstwerken:
- Gerard David (ca. 1500, Louvre): Vlaamse precisie, intieme weergave
- Tintoretto (1561, Venetië): Dramatisch licht-donkercontrast
- Hieronymus Bosch (fragment, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam)
De Nederlandse Gouden Eeuw toonde bijzondere interesse in banketscènes. Schilders als Jan Steen legden feestelijke taferelen vast die de Nederlandse fascinatie voor gastvrijheid en gezelligheid weerspiegelen — culturele waarden die ook resoneren in de moderne betekenis van "een Bruiloft te Kana". In literatuur en muziek schreven componisten als Bach en Schütz kerkmuziek rond het verhaal4.
Nederlandse bruiloften en de traditie van overvloed
Een Nederlandse bruiloft wordt traditioneel gekenmerkt door ruime catering, een goed gevulde bar, en de wens dat geen gast iets tekort komt — precies de waarden die "Bruiloft te Kana" uitdrukt. In 2025 besteden bruidsparen gemiddeld €20.000-€30.000 (75-100 gasten), maar een overdadige bruiloft kan oplopen tot €40.000-€60.000+5. Zie ons overzicht van wat een bruiloft kost in Nederland.
Wat maakt een moderne bruiloft een "Bruiloft te Kana"?
| Type bruiloft | Gasten | Kosten 2025 | Kenmerken |
|---|---|---|---|
| Gemiddeld | 75-100 | €20.000-€30.000 | Standaard catering, DJ, reguliere locatie |
| Uitgebreid | 100-125 | €30.000-€40.000 | Open bar, live-muziek, decoratie |
| "Bruiloft te Kana" | 100-150+ | €40.000-€60.000+ | Onbeperkt eten/drinken, luxe locatie, meerdere acts |
Kenmerken van een overdadige bruiloft zijn onder meer:
- Uitgebreide catering: Meerdere gangen, walking dinner met 8-12 hapjes, late-night snacks
- Onbeperkt drankenpakket: Open bar met premium wijnen, cocktails en champagne
- Meerdere momenten: Ceremonie, borrel, diner, feest, en brunch de volgende dag — plan dit met onze gids over wat te regelen
- Live-entertainment: Band, DJ, saxofonist of andere acts
- Luxe locatie: Kasteel, landhuis of exclusief restaurant
- Professionele styling: Bloemen, verlichting en decoratie die de locatie transformeren
Verspilling is een aandachtspunt: gemiddeld 15-20% van het eten blijft over bij bruiloften6. Moderne bruidsparen zoeken balans door nauwkeurige RSVP-aantallen, afspraken met cateraars over restdonatie, en vegetarische opties die minder verspilling veroorzaken.
Bij een overdadige bruiloft verwachten gasten vaak dat ze €100-€150 per persoon als geldgeschenk bijdragen, terwijl bij een gemiddelde bruiloft €50-€75 gebruikelijk is.
Gastvrijheid als bruiloftstraditie
In de Bijbelse cultuur was het ongehoord dat een gastheer gasten zonder wijn liet zitten — een sociale schande die de familie-eer aantastte2. Jezus' wonder redde niet alleen het feest, maar de reputatie van de gastheren. Deze waarde resoneert in de Nederlandse bruiloftscultuur: bruidsparen willen dat gasten zich welkom en gewaardeerd voelen.
Praktische tips voor gastvrijheid op je bruiloft:
- Reken 10% extra bij catering voor onverwachte situaties
- Zorg bij elk moment (ceremonie, borrel, diner, avondfeest) voor voldoende voorzieningen
- Bied kwalitatieve alcoholvrije opties naast het standaard drankenpakket
- Houd rekening met dieetwensen: allergieën, vegetarisch, halal of kosher
- Creëer comfort: voldoende zitplaatsen en toegankelijkheid voor alle gasten
De uitdrukking in speeches en toasts:
Als je een speech schrijft, kun je de metafoor gebruiken: "Vandaag is het een ware Bruiloft te Kana — jullie hebben aan alles gedacht en niemand komt iets tekort." Gebruik het alleen als het feest inderdaad overdadig is; bij een intiem samenzijn past de metafoor minder.
Gastvrijheid is universeel maar de uitvoering verschilt per cultuur. Een Turkse bruiloft kent de takı-ceremonie (het opspelden van goud), terwijl een Marokkaanse bruiloft vaak meerdere dagen duurt. Het concept van overvloed verbindt al deze tradities.
Veelgestelde vragen
Wat is de Bruiloft te Kana?
Een Bijbels verhaal uit Johannes 2:1-12 waar Jezus water in wijn veranderde op een bruiloft in Galilea. Het was zijn eerste wonder: zes kruiken (480-720 liter) werden gevuld met uitstekende wijn. In het moderne Nederlands staat het voor een overdadig feest.
Waar komt de uitdrukking vandaan?
Rechtstreeks uit het Nieuwe Testament. Kana was een dorp in Galilea waar Jezus 480-720 liter uitstekende wijn verschafte — veel meer dan nodig. Deze extreme overvloed vormt de basis voor de moderne betekenis.
Wat betekent 'het was een Bruiloft te Kana'?
Dat het een buitengewoon royaal evenement was waar gasten ruimschoots van alles werden voorzien. Het is een compliment aan de gastheren voor hun generositeit, vooral gebruikt bij bruiloften en jubilea.
In welk Bijbelboek staat het verhaal?
In het Evangelie volgens Johannes, hoofdstuk 2, verzen 1-12. Alleen Johannes vertelt dit verhaal; de andere evangeliën vermelden het niet. Het is het eerste van zeven "tekenen" in dit evangelie.
Wat was het eerste wonder van Jezus?
Volgens Johannes was het veranderen van water in wijn in Kana het eerste teken. De kwaliteit was uitstekend en de hoeveelheid enorm — een bevestiging van Jezus' goddelijke autoriteit.
Hoe gebruik je het in een speech?
Als compliment voor overvloedige gastvrijheid: "Dit feest is een ware Bruiloft te Kana — jullie hebben aan alles gedacht." Gebruik het alleen bij overdadige feesten. Meer tips in onze speechgids.
Is het positief of negatief bedoeld?
Vrijwel altijd positief: het prijst generositeit. In zeldzame gevallen kan het licht ironisch klinken bij onnodige overdaad, maar in de context van bruiloften blijft het een warm compliment.
Hoeveel kost een overdadige bruiloft?
Een "Bruiloft te Kana"-stijl bruiloft kost €40.000-€60.000+ voor 100-150 gasten (2025). De kosten zitten in luxe locatie, uitgebreide catering, onbeperkt drinken en live-entertainment. Zie ons kostenoverzicht.
Bronnen en referenties
Footnotes
-
Nederlands Bijbelgenootschap, Evangelie volgens Johannes 2:1-12, NBV21, 2024. https://www.debijbel.nl/bijbel/NBV21/JHN.2 ↩ ↩2
-
Brown, Raymond E., The Gospel According to John (I-XII), Anchor Bible Commentary, Yale University Press. Historische context van Joodse bruiloften en gastvrijheid in het eerste-eeuwse Galilea. ↩ ↩2 ↩3
-
Musée du Louvre, Les Noces de Cana, Véronèse, 2024. https://collections.louvre.fr/ark:/53355/cl010065871 ↩
-
Centraal Bureau voor de Statistiek, Trouwen in Nederland: trends en cijfers, 2024. https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/dashboard-bevolking/levensloop/trouwen ↩
-
Bruiloft.nl, Gemiddelde kosten bruiloft Nederland 2025, 2024. https://www.bruiloft.nl/kosten ↩
-
Wageningen University & Research, Food waste at events and catering, 2023. https://www.wur.nl/en/research-results/research-institutes/environmental-research.htm ↩